Bir siteyi yavaş hissettiren üç ölçü

“Site yavaş” cümlesi tek bir şeyi anlatmıyor. Bazen sayfa geç açılıyor, bazen açılıyor ama tıklamaya cevap vermiyor, bazen de içerik yerleşirken zıplıyor. Üçü farklı sorun ve üçünün ayrı ölçüsü var.

Üç ölçü, üç ayrı şikâyet

Google’ın Core Web Vitals adıyla topladığı üç ölçüm bu üç şikâyetin karşılığı.

LCP, sayfadaki en büyük içerik parçasının ne zaman göründüğünü ölçüyor. İyi kabul edilen eşik 2,5 saniye. Bu genellikle kapak görseli ya da başlık bloğu oluyor, yani ziyaretçinin “açıldı” dediği an.

INP, bir etkileşimden sonra ekranın ne kadar sürede güncellendiğini ölçüyor. İyi eşik 200 milisaniye. Menüye dokunduğunuzda menünün açılması bu ölçüye giriyor.

CLS, sayfa yerleşirken içeriğin ne kadar kaydığını ölçüyor. İyi eşik 0,1. Okumaya başladığınız paragrafın bir reklam yüklenince aşağı kaymasının sayısal karşılığı bu.

Google bu değerlendirmeyi sayfa yüklemelerinin 75. yüzdeliği üzerinden yapıyor ve mobil ile masaüstünü ayrı sayıyor. Yani ölçülen şey, kullanıcıların dörtte üçünün içinde kaldığı en kötü deneyim.

Ortalamanın gizlediği şey

Yüzdelik ayrımı önemli, çünkü ortalama yavaşlığı düzenli olarak gizliyor.

Ziyaretçilerin yarısı hızlı bir bağlantıdan, dörtte biri zayıf bir mobil şebekeden giriyorsa ortalama iyi çıkabiliyor. 75. yüzdelik ise o zayıf çeyreğin sınırını gösteriyor ve gerçek şikâyetler oradan geliyor.

Bunun pratik sonucu şu: kendi bilgisayarınızda ve ofis internetinde yapılan test bir ölçüm değil. Ölçüm, gerçek ziyaretçilerden toplanan saha verisiyle yapılıyor.

Her ölçünün tipik sebebi

Üç ölçünün de tanıdık birer sebebi var ve bunlar çoğu sitede aynı.

LCP’yi bozan şey genellikle kapak görseli: sıkıştırılmamış, boyutu ekrandan büyük, geç yüklenmeye bırakılmış. Ekranın ilk görünen kısmındaki görsel tembel yüklemeye bırakılmamalı; oradaki görselin gecikmesi doğrudan ölçüye yansıyor.

INP’yi bozan şey tarayıcının ana iş parçacığının meşgul olması. Sayfa açılırken çalışan analiz, sohbet ve pazarlama betikleri, kullanıcı tıkladığında sıraya giriyor. Betik sayısını azaltmak burada ölçü kadar deneyimi de değiştiriyor.

CLS’yi bozan şey ölçüsü bildirilmemiş içerik. Genişlik ve yükseklik verilmemiş görseller, sonradan yüklenen yazı tipleri, sayfaya sonradan giren bildirim şeritleri. Üçü de yer kaplayacakları alan önceden ayrıldığında kayma üretmiyor.

Hangi sırayla bakmalı

Üçünü aynı anda düzeltmeye çalışmak dağılmaya yol açıyor. Sıra genellikle şöyle işliyor.

Önce CLS, çünkü en ucuzu ve en görünürü. Görsellere boyut vermek ve yazı tipi yüklemesini düzeltmek çoğu sitede birkaç saatlik iş.

Sonra LCP, çünkü en çok şikâyet üreteni. Kapak görselini doğru boyutta üretmek ve öncelikli yüklemek tek başına ölçüyü eşiğin altına indirebiliyor.

En son INP, çünkü en zoru. Buradaki iş genellikle bir karar: hangi üçüncü parti betiğin siteye girmeye devam edeceği.

Ölçüyü hedef sanmamak

Son bir uyarı. Bu üç sayı deneyimin kendisi değil, deneyimin göstergesi.

Bir sitenin üç ölçüde de eşiği geçmesi mümkün ve aynı site hâlâ kullanılması zor olabilir. Metin okunmuyor, düğmeler nerede olduğu belli değil, form hata verdiğinde ne olduğunu söylemiyor. Ölçüler bunların hiçbirini görmüyor.

Yani üç sayı, düzeltilecek şeylerin listesini kısaltıyor. Listeyi tamamlamıyor.