Erişilebilirliğin ilk üç işi kontrast, odak ve klavye

Erişilebilirlik çoğu projede yüz maddelik bir denetim raporu olarak başlıyor ve o raporun ilk on maddesinden sonra kimse devam etmiyor. Üç işle başlamak daha iyi çalışıyor, çünkü üçü de ölçülebilir ve üçü birlikte kullanıcıların büyük kısmını etkiliyor.

Kontrast: ölçülen tek tasarım kararı

WCAG’in 1.4.3 ölçütü, normal boyuttaki metin ile arka planı arasında en az 4,5:1 kontrast oranı istiyor. Büyük metinde eşik 3:1’e iniyor ve büyük metin, en az 18 punto ya da 14 punto kalın olarak tanımlanıyor. İkisi de AA seviyesinin koşulu.

Bu, tasarım tartışmalarında ender rastlanan bir şey: kişisel görüşe kapalı bir eşik. “Bu gri biraz açık” cümlesi bir tercihtir; “bu gri 3,1:1 veriyor, eşik 4,5” bir ölçümdür.

Sitelerde en sık düşen yerler tahmin edilebilir: ikincil metin renkleri, form alanlarının yer tutucu metinleri, düğme üzerindeki beyaz yazının açık renk zeminde kalması ve görselin üzerine yerleştirilen başlıklar. Sonuncusu en kırılganı, çünkü görsel değiştiğinde oran da değişiyor.

Odak: klavyeyle gezen kişinin imleci

İkinci iş, odak halkasının görünür olması. Tarayıcı, klavyeyle gezinirken hangi ögede olduğunuzu bir çerçeveyle gösteriyor ve bu çerçeve pek çok sitede tasarım gürültüsü sayılıp kaldırılıyor.

Halkayı kaldırmak, fareyle gezen kullanıcı için hiçbir şeyi değiştirmiyor. Klavyeyle gezen kullanıcı içinse imleci kapatmak anlamına geliyor: sekme tuşuna basıyor, sayfada bir şey oluyor ve nerede olduğunu göremiyor.

Doğru hamle halkayı kaldırmak değil, kendi tasarımınıza uyan bir halka yazmak. Sitenin renk paletiyle uyumlu, kalın ve arka plandan ayrılan bir çerçeve, hem tasarım hem erişilebilirlik tarafını karşılıyor.

Klavye: fare olmadan baştan sona

Üçüncü iş bir test ve on dakika sürüyor. Fareyi bırakın, yalnızca sekme, ok tuşları ve enter ile sitede baştan sona gezin.

Aranacak dört şey var. Her etkileşimli ögeye sırayla ulaşabiliyor musunuz? Sıra ekrandaki görsel düzeni takip ediyor mu? Açılan bir menü ya da pencere içinde kalabiliyor ve kapatabiliyor musunuz? Ve sayfanın başında, tekrarlanan menüyü atlayıp içeriğe geçmenizi sağlayan bir bağlantı var mı?

Bu testte en sık düşen yer özel yapılmış bileşenler oluyor. Standart bir düğme klavyeyle zaten çalışıyor; tıklanabilir hâle getirilmiş bir kutu çalışmıyor. Bunun çözümü çoğu zaman doğru ögeyi kullanmaktan ibaret; ek kod nadiren gerekiyor.

Otomatik araçların gördüğü kadarı

Bu üç işin hepsi otomatik araçlarla kısmen taranabiliyor ve bu kısmiliği bilmek gerekiyor.

Bir tarayıcı eklentisi kontrast oranını hesaplıyor, eksik metin alternatiflerini buluyor, odak halkasının kaldırıldığı yerleri gösteriyor. Bulamadığı şeyler ise anlamla ilgili: bir görselin alternatif metni var ama görseli anlatmıyor, sekme sırası teknik olarak çalışıyor ama sayfada zikzak çiziyor, hata mesajı ekranda görünüyor ama ekran okuyucuya bildirilmiyor.

Yani araç bir başlangıç listesi veriyor, bir onay değil.

Neden bu üçüyle başlamak

Bu üç iş, tamamlanabilir olduğu için işe yarıyor. Kontrast bir öğleden sonrada düzeltiliyor, odak halkası birkaç satır, klavye turu on dakika ve çıkan sorunların çoğu bilinen düzeltmeler.

Yüz maddelik rapor ise bir proje. Ekip onu ayrı bir işe dönüştürmek zorunda kalıyor ve o iş sıraya giriyor. Üç işle başlayan ekip ise ikinci ayda dördüncü işe geçiyor, çünkü ilk üçü bitmiş oluyor.